‘HET WARE GELOOF’

(25 juni 2008)
 

Ondanks een kredietcrisis van ongekende omvang, een dalende vastgoedmarkt, afnemende groei, stijgende grondstoffenprijzen, toenemende inflatie en steeds grotere milieuproblemen kennen beleggers nog steeds utopische illusies als het gaat om het toekomstperspectief. Uit welke bron beleggers dit ‘geloof’ putten? De perceptie van de belegger wordt het meest gestuurd door de ongekende marktmanipulatie (zie de column van 23 april j.l.) in deze tijd. Maar ook beursgoeroes en analisten dragen hun steentje bij. Immers, in hun belang speelt niet zozeer een dalende als wel een opgaande trend. M.a.w. een objectief beursbeeld valt uit deze vertekeningen niet gemakkelijk op te maken. Ook vandaag durft de Fed zonder met de ogen te knipperen te beweren dat ‘the overall economic activity continues to expand’, niettegenstaande sterk dalende huizenprijzen landelijk gemiddeld met ruim min 15% - dalende autoverkopen en een opzienbarend   gedaald consumentenvertrouwen. Bovendien durft te reppen van afnemende inflatie in de tweede helft van dit jaar, dat echter alleen mogelijk is bij een aantrekkende dollar.

Opportunisme
Nooit is er iemand meer verantwoordelijk geweest voor de ontwikkelingen zoals we die thans kennen dan de meest opportunistische Fed president aller tijden, Alan Greenspan. Toch is hij nog niet aan de schandpaal genageld, vooral omdat hij ‘aan de wieg’ van de ziekelijke politieke wil van het Witte Huis stond. Dat zelfde opportunisme zit echter gebakken in de Amerikaanse denkcultuur, geparenteerd aan een bepaalde mix van paranoia en schizofrenie. De economische golfbeweging kent bijgevolg nergens grotere pieken en dalen dan juist in dit bijzondere land. Daarbij heeft men doorgaans weinig oog voor de belangen van de kleine man, zowel in op- als neergaande tijden.

Dit fenomeen wordt thans weerspiegeld in de geldschepping van de centrale banken, niets anders dan op termijn een sigaar uit de doos van de kleine man. Niettemin hoor je hem daarover niet klagen. Dit spelletje gaat hem kennelijk domweg z’n pet te boven, ofschoon het hem juist het meest in zijn portemonnee treft. Vandaar dat het zo gemakkelijk uitvoerbaar blijkt. Op termijn zal hij daarvan nog veel meer merken, wanneer de pot van de medische zorg en de ouwe dag totaal ‘uitgewoond’ blijkt te zijn, met grote gevolgen voor de koop- en bestedingskracht.

Vertrouwen
Deze columns zullen wellicht hebben bijgedragen tot enige ‘ontmanteling’ van het vertrouwen in de financiële autoriteiten in het algemeen en die van de centrale bankiers in het bijzonder. Er zullen derhalve nieuwe spelregels moeten worden opgesteld om dat vertrouwen te terug te winnen. Dat zelfde geldt ook andere ‘autoriteiten’, zoals daar zijn de bestuurders in het bedrijfsleven en in de (semi)overheid. Dit wantrouwen wordt o.m. weerspiegeld in soms absurd hoge beloningen, bonussen en afkoopsommen. Ook hier komt de kleine man niet aan z’n trekken. Hij mag geen loonsverhoging eisen op straffe van het veroorzaken van hogere inflatie.

Vandaar dat steeds meer mensen zich vervreemd voelen van de leiding van hun bedrijf of organisatie en zich steeds minder kunnen vinden in de huidige maatschappijopvattingen.

Rentebeleggingen
Dat zelfde zien we terug op beleggingsgebied, waar veel particuliere beleggers intussen de ‘pijp aan Maarten’ hebben gegeven en zich ‘ten einde raad’ verlaten op rentebeleggingen, zonder dat deze vorm van beleggen onder de huidige omstandigheden wezenlijk winst of additionele koopkracht oplevert.

Uitgaande van de huidige netto effectieve of reële rente (korte rente minus inflatie) alsmede de inherente fiscaliteit levert een deposito onder de huidige omstandigheden geen reële koopkrachtwinst op. Dat komt omdat de reële rente de facto lager (negatief!) is dan het ‘officiële’ cijfer doet geloven. Nog ongeloofwaardiger wordt dit cijfer, indien energie en voeding buiten beschouwing blijven. Juist deze factoren zorgen immers voor de meeste prijsstijgingen!

Risicodekking
In het huidige inflatie‘umfeld’ afgezet tegen het beleid van de centrale banken (die al lang de rente hadden moeten verhogen maar zulks hebben nagelaten uit angst voor afzwakking van de economische groei) valt er dus middels beleggen in aandelen of obligaties (renteopbrengsten) op geen enkele wijze (wel in commodities) koopkrachtwinst te behalen.

Bedenkelijker is dat er thans flink hogere rentepercentages worden geboden door banken die verschrikkelijk om kapitaal zitten verlegen ….. en dat zijn nagenoeg alle grote partijen! Je mag slechts hopen dat het deze banken is gegeven in business te blijven. Zoniet dan stelt de staat zich per rekening (bij een en/of rekening geldt het dubbele) slechts voor een beperkt kapitaal van zegge 20.000 euro voor 100% garant. Om die reden verdient het bijgevolg nogmaals aanbeveling het bankrisico over meerdere banken te spreiden, zodat het kapitaal te allen tijde door de staat voor 100% gegarandeerd blijft. Deze garantie sluit evenwel koopkrachtverlies als gevolg van toenemende inflatie niet uit.

Vertrouwen, de meest onzekere factor
Dat geldt overigens ook voor 100% gegarandeerde bancaire beleggingsconstructies waarvan de garantie niet harder is dan die van de uitgevende bank. Na de Legio Lease constructies, beursgerelateerde hypotheken, woekerpolissen, kredietcrisis en het afgebrokkelde vertrouwen in de credit rating bureau’s is het imago van de banken eufemistisch uitgedrukt er bepaald niet op vooruitgegaan!

Het nationale en het internationale financiële verkeer ondervindt hiervan flinke hinder. Derhalve is dit mede een factor van afnemende bedrijvigheid geworden. Immers, de financierbaarheid van bestaande of nieuwe projecten wordt hierdoor aanzienlijk bemoeilijkt. Vertrouwen is de primaire randvoorwaarde voor het zaken doen in het algemeen. Als banken in elkaar al geen vertrouwen meer hebben dan is onzekerheid alom troef. Is dit juist niet de grootste vijand van beleggers.

Hoe nu verder?

Ook al is hij niet rijk, toch kan de kleine belegger zich onder de huidige omstandigheden maar het beste spiegelen aan de wassende rijkdom der rijken op deze aardkloot. Hoe? Door te kiezen voor dezelfde beleggingsvormen zoals edelmetaal, edelstenen, kunst en antieke auto’s, ook al is dat dan op een bescheidener schaal. De trend in deze beleggingsvormen wordt met name aangestuurd door de nieuwe rijken in Azië en in het Midden-Oosten. Deze ontwikkeling staat nog maar in de kinderschoenen en biedt uitstekende kansen en ‘meelift’ mogelijkheden voor de toekomst!

Robert Broncel