MILIEU VAN LEVENSBELANG

(12 oktober 2007)
 

De uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede aan Al Gore voor zijn inzet voor het klimaat lijkt misschien misplaatst, maar drukt vooral de zorg voor ons klimaat uit met alle mogelijke geopolitieke spanningen (uit onvrede) van dien. Vooral hij verdient de eer de neuzen te hebben bijgesteld aan zowel politici, wetenschappers als consumenten. Met zijn Unconvenient Truth heeft hij een enorme impuls gegeven om maatregelen voor te bereiden. Het veel bekritiseerde Intergovernmental Panel on Climatic Change (IPCC) verdient met haar studies in dat opzicht niet minder lof. Hun beider inspanningen hebben elkaar ongetwijfeld versterkt.
 
Grootste milieuconferentie van wezenlijk belang
Intussen wordt er op verschillende niveaus beraadslaagd om te komen tot vaststelling van een milieu-agenda. Met als titel ‘The future in our hands’ werd er op 24 september j.l., een dag vóór de opening van de Algemene Vergadering van de VN, de klimaatconferentie onder leiding van Secretaris-Generaal Ban Ki-Moon op het Indonesische eiland Bali van 3 – 14 december a.s. bekendgemaakt. Hieraan nemen meer dan 150 landen (w.o. 70 staatshoofden) deel. Dit wordt de grootste politieke bijeenkomst (Framework Convention) op dit gebied ooit om te komen tot duidelijke en verdergaande afspraken als opvolging van het huidige Kyoto Protocol.
 
Doelstelling van deze conferentie is het verkrijgen van veel meer politieke betrokkenheid en steun om de klimaatsveranderingen op alle fronten effectief te kunnen bestrijden, door allerlei voorzorgsmaatregelen, schonere technologieën, herbebossing alsmede het mobiliseren van andere hulpbronnen (wind, water, cellulose etc.). Zoals werd gesteld, dient Bali metterdaad  invulling te geven aan de rapporten van het IPCC. De thans verkregen Nobelprijs schenkt extra gewicht aan deze rapporten. De uitkomsten van de conferentie zullen in werking treden direct na afloop van het Kyoto Protocol in 2012.
 
Action! Not ‘business as usual’
Met deze kreet stelde het IPCC dat er zonder actie tegen de CO2 uitstoot de gemiddelde temperatuur op onze planeet deze eeuw met meer dan 4,5 graden Celcius kan stijgen. Daarbij stijgt de temperatuur rond de polen twee maal sneller dan de gemiddelde stijging op aarde, met alle nadelige gevolgen op ons leefmilieu. Waar gletsjers smelten, komen waterreservoirs in het gedrang. Veranderende weerspatronen veroorzaken ernstige verwoestijning, droogtes en bedreigen onze voedselvoorziening. In andere regio’s ontstaat het zelfde risico als gevolg van overstromingen en stijging van het zeeniveau. “Amersfoort aan zee” is al weer gevallen.  Volgens Ban Ki-Moon hebben we veel minder tijd dan aanvankelijk werd aangenomen!
 
Actie tegen klimaatverandering
Buiten de klimaatmaatregelen van bovenaf is het ook zinvol onze eigen lifestyle aan te passen door thuis zuiniger met energie om te gaan, minder de auto te gebruiken en minder te vliegen. Lastig blijft natuurlijk als de grootste veroorzakers van het broeikasgas zoals de V.S., China en India zowel op macro- als op microgebied zich hieraan vooralsnog weinig gelegen laten liggen al gebeurt er ondanks Bush in de V.S. veel meer dan hier bekend is. Met een nieuwe president zal er ook in de V.S. ongetwijfeld een stroomversnelling ontstaan, omdat blijkt dat er met het milieu heel veel geld valt te verdienen.
 
Grote vraag
De grote vraag blijft evenwel hoeveel tijd we nog hebben en op welke wijze in consensus de aanpassingen het meest efficiënt kunnen worden doorgevoerd. Hierover zullen ongetwijfeld nog harde woorden worden gekraakt. Neem bijvoorbeeld het kernenergiedebat, ofschoon met de huidige ons ten dienste staande middelen alleen kernenergie en kolenvergassing voor een drastische reductie van de CO2 uitstoot kunnen zorg dragen, is dit debat nog volop gaande.  Natuurlijk moeten we de andere vormen van volledig duurzame energievoortbrenging niet verwaarlozen en eveneens op deze gebieden hard aan verbetering blijven werken. Overigens is dit proces – ook in Azië – in volle gang. Niettemin zal het zelfs bij een aanzienlijk snellere implementatie van deze energievormen nog vele jaren duren voordat er als zodanig verbeteringen in de atmosfeer optreden.
 
Wereldprimeur
Een enorme versnelling in het opschoningsproces zou kunnen worden bewerkstelligd door toepassing van een methode die intussen wordt aangeduid met oceanic fertilisation. Hierbij worden ijzerdeeltjes afgezonken in de oceaan om de planktonaangroei te bevorderen. Op deze wijze denkt men in staat te zijn om het plankton weer op het niveau van 1980 te kunnen brengen. Plankton op zee heeft dezelfde eigenschap als vegetatie te land, nl. het afvangen van CO2. IJzer is er in voldoende mate aanwezig. Intussen is er voor dit procédé een zeer snelgroeiende belangstelling ontstaan. Meer dan 30 landen hebben reeds te kennen gegeven hierin op een of andere wijze te willen deelnemen. Dit in de V.S. wetenschappelijk ontwikkelde procédé heeft onderbouwing en bijval gekregen van twee der belangrijkste oceanografische instituten in de wereld.
 
Zoals de plannen nu liggen, wordt het eerste onderzoeksschip in gereedheid gebracht om binnenkort uit te varen. De eerste missies dienen als pilots om verder te onderzoeken hoe de processen na allerlei proeven zich daadwerkelijk zullen manifesteren. De verwachtingen zijn buitengewoon hoog gespannen nu proefondervindelijk reeds is aangetoond dat dit procédé beter blijkt te werken dan aanvankelijk kon worden vastgesteld. Landen als China, India, Nieuw Zeeland en Duitsland hebben al laten weten hiertoe hun grootste onderzoeksschepen te willen uitrusten. Voor volgend jaar en in 2009 zijn er totaal reeds 30 schepen toegezegd.
 
Indien de uitkomsten aan de verwachtingen blijken te beantwoorden dan kan er al op vrij korte termijn sprake zijn van een substantiële CO2 reductie op wereldwijde schaal. Dit zou de wereldeconomie een geweldige impuls kunnen geven maar vooral ons nageslacht voor grotere rampen kunnen behoeden. Er is één wetenschappelijk gestoeld bedrijf, dat dit procédé heeft ontwikkeld en dat bij aantoonbaar succes overvloedige revenuen verwacht door verkoop van emissierechten. U kunt hierover meer lezen op onze site.

 

Paul van der Veer
12 oktober 2007