NIET ALLEEN OLIEMARKT NERVEUS
(12 mei 2006)


Ruim 2 weken geleden kon u in deze column al lezen over de nervositeit op de energiemarkten. Daarbij is het niet gebleven. Het gaat intussen niet alleen om economische factoren van vraag en aanbod maar steeds meer ook om politieke factoren. De situatie van thans begint meer en meer te lijken op die van 27 jaar geleden. Ook toen spanning met Iran, een oplopende inflatie, sterk oplopende olieprijs en in tandem een sterk oplopende goudprijs. Deze nervositeit begint zich sinds vandaag ook op de beurs af te tekenen met dalende koersen.
 
Redenen

Aan de oppervlakte treedt vooral de vastberaden houding van de Iraanse president Ahmadinejad die probeert zoveel mogelijk medestanders te krijgen voor zijn anti-Amerikaanse standpunt. Om deze reden werd Indonesië aangedaan, dat veruit het grootste moslimland is. Maar hij paait niet alleen moslimlanden maar ook China en landen als  Venezuela, Bolivia en Equador, alle met de nodige grondstoffen w.o. veel olie. Een en ander is niet zonder bijbedoeling.
 
Komt het tot een confrontatie met het Westen dan wenst Iran zich niet alleen gerugsteund te zien door de moslimwereld maar ook door landen, die het met de V.S. hebben gehad, zoals  bijvoorbeeld het Zuid-Amerikaanse continent. Steeds meer landen keren zich van Amerika af, omdat dit land nooit daadwerkelijk betrokken is geweest bij een wezenlijke economische vooruitgang in dat werelddeel. Zolang er maar handjeklap met olie- en andere baronnen kon worden gemaakt was dat voor Washington voldoende.
 
Onderliggende motivatie
Diezelfde frustratie is ook in het Midden-Oosten aan de orde. Alleen deze uit zich thans op een iets luidruchtiger manier. Iran gaat door met het nucleaire programma gesteund door president Chavez van Venezuela, voortvloeiend uit afspraken die vorig jaar tussen Iran en Venezuela zijn gemaakt. Het gaat hierbij om afspraken met een waarde van 1 miljard dollar, vooral gericht op wederzijdse samenwerking in mijnprojecten………..uranium! Daarvan schijnt Venezuela op de grens met Brazilië het nodige te hebben. Verder betreft het ook olie en gas.
 
Iraans-Venezolaanse ‘kongsi’
Zo is er o.m. een afspraak gemaakt tussen Petropars in Iran en Petroleos de Venezuela om de voorraden in de Orinoco Belt gezamenlijk te exploreren. In dit gebied denkt men meer dan 1.000 miljard vaten in teerzanden aan te treffen. Als dat hard kan worden gemaakt dan is Venezuela opeens de grootste olieproducent ter wereld geworden.
 
Tegelijkertijd wordt het westerse maatschappijen knap moeilijk gemaakt nog langer in Venezuela actief te blijven. Uiteindelijk wil Chavez maar één ding: volledig baas zijn over de eigen hulpbronnen. Vooral nu de olieprijs een ongekende hoogte heeft bereikt, stromen de kassen vol bij de olieproducerende landen. Zo stroomde er vorig jaar in Iran 50 miljard binnen en in Venezuela als 5e grootste exporteur 22 miljard dollar. Iran en Venezuela pompen samen 7 miljoen vaten per dag op. Dat is 8% van de dagconsumptie.
 
Hiermee valt een beste vuist te maken. Deze landen spinnen garen bij een hogere olieprijs.  De Iraanse vice-minister van oliezaken schetste al een prijs van 100 dollar in de komende winter, “als er geen gekke dingen staan te gebeuren”! Waarop hij daarmee doelde, laat zich raden.
 
Verder reikende arm Chavez
Vervelende “bijkomstigheid” voor de V.S. is dat landen als Bolivia, Peru en Equador zich in het kielzog van Hugo Chavez scharen. Vooral Bolivia met bijna 50 miljard kubieke voet genationaliseerd aardgas wordt door de V.S. als afhankelijk land als “een kwetsbaar probleem” ervaren.
 
Zwakte V.S.
Nu de Amerikanen reeds zijn “geëngageerd” in Irak en Afghanistan, blijkt een verdere provocatie vanuit Iran c.s. niet uit te sluiten er van uitgaande dat Amerika het zich niet kan permitteren nieuwe fronten te openen. Eindelijk zien een aantal landen hun kans schoon Amerika een voet dwars te zetten. Landen als China en Rusland staan hier evenmin afkerig tegenover. Immers, de V.S. lijden aan een chronisch schuldenprobleem met inherente politieke en bijgevolg militaire zwakte. West-Europa kan evenmin een vuist maken.
 
Opkomst China

China laat zich bovendien zeer nadrukkelijk zien in Zuid-Amerika met een investerings-volume van meer dan 40 miljard dollar, terwijl de V.S. met 4 miljard hiertegen maar schraal afsteken. China is verreweg de grootste investeerder op het Zuid-Amerikaanse continent en bijgevolg een zeer geziene gast. Dat zelfde doet China ook in Iran, Soedan, Nigeria (olie en gas) en Zimbabwe (koper!)
 
De zwakte van Amerika komt ook aan het licht door de alsmaar oplopende goudprijs, die nu richting ‘all-time high’ van 850 dollar per ounce afstevent. Vooral de snelheid waarmee dat gebeurt begint velen te benauwen. Het is met namer China dat zich thans wenst in te dekken tegen een verder afzwakkende dollar. We schreven al eerder, dat China volgens het IMF tot voor kort nog maar 1,4% van haar buitenlandse reserves in goud aanhield. Intussen is het ook op dit terrein de grootste koper gebleken. Als China haar goudreserves wil brengen op het gemiddelde internationale niveau van 5% dan zou dat de aankoop van de totale wereldwijde goudproductie van dit jaar impliceren. Dat zal natuurlijk niet direct gebeuren maar legt wel druk op de goudmarkt met in het kielzog andere ‘commodities’.
 
Klare taal voor beleggers
Dit zijn alle duidelijke signalen, waarmee de belegger iets kan:
 

uitstappen uit gewone aandelen


 
voor zover nog niet gebeurd: indekken middels aandelen in grondstoffen {olie, (edel)metalen} en grondstoffenbeurzen – in politiek/militair niet-gevoelige gebieden (U.S., Canada)


 
instappen in fondsen met een uitzonderlijke toegevoegde waarde gericht op de toekomst: duurzame energie en nanotech (sterk tijd-, kosten- en ruimtebesparend).
 
Robert Broncel
12 mei 2006
www.score-investments.nl