VENSTER OP DE V.S.
(1 december 2003 )
  

Het centrale thema blijft onmiskenbaar of het buitenland voldoende vertrouwen behoudt in de Amerikaanse economie en daarmee in de dollar. Gegeven de positief bijgestelde BBP-groei van 8,2% na het reeds indrukwekkende cijfer van 7,2% over het derde kwartaal behoeft er nauwelijks te worden getwijfeld. De keerzijde is evenwel dat deze groei geheel met schuld is gefinancierd in een tijdsbestek, dat de schulden (staatsschuld, betalingsbalans alsmede de particuliere schulden) steeds verder oplopen. 
 
Wat deze ontwikkeling betreft, blijkt een vergelijking met de jaren ’60 en ’70 nauwelijks vermijdelijk. Immers ook toen liepen de schulden als gevolg van de oorlog in Vietnam als een tijdbom steeds verder op. De bom ontplofte in 1971 toen generaal De Gaulle, destijds president van Frankrijk, niet langer dollars wenste te ontvangen maar goud uit Fort Knox, de grootste goudschatkamer ter wereld. Een en ander had tot gevolg, dat er een einde kwam aan de toenmalige goudpariteit (1 ounce  of  31,1034807 gram = $ 35), de dollar neerwaarts begon te zweven en de goudprijs aan een indrukwekkende opmars begon. Centrale bankiers hadden toen de taak het goud het graf in te prijzen, zonder ook maar enig resultaat overigens.
 
Hoewel de V.S. zich thans financieel in een soortgelijke fase bevinden, is er al lang geen sprake meer van een zgn. gouden standaard. Daardoor kan de goudprijs nu gestadig aantrekken in weerwil van het feit, dat de centrale banken in Europa nog steeds goud blijven verkopen. Hoe komt dit? Wel, met name de Aziatische landen zijn thans de kopers van het goud alsmede partijen in het Midden Oosten. Zij wensen zich te wapenen tegen een nieuw verval van de dollar. Dat verval wordt met name veroorzaakt door de grote dagelijkse uitstroom van alleen al ca. 1 ½ miljard dollar per dag a.g.v. het handelstekort. Wil de koers van de dollar niet verder inzakken dan zal minimaal op dagbasis hetzelfde bedrag dienen te worden binnengebracht. Dat gebeurde tot voor kort met name door buitenlandse beleggers, plus plus!. Deze laten het nu voor een deel afweten. Maar ze blijven anderzijds op het vinkentouw zitten. Hierover straks meer,
 
Bekend is verder, dat de grootste onevenwichtigheid in de handelsbalans niet langer met Japan maar met China (kwa economie zo groot als Frankrijk en Italië samen) bestaat.

Let wel, de Chinezen voeren bijna 5 keer zo veel uit naar de V.S. als omgekeerd. Voor de miljarden instromende dollars kopen de Chinezen Amerikaans schuldpapier. Echter, dat schuldpapier levert enerzijds nauwelijks rente op, terwijl anderzijds de Amerikaanse munt intussen reeds flink aan waarde heeft ingeboet – vgl. de dollar/euro verhouding in 2001 met die van nu – dan scheelt dat bijna 50%! Tezelfdertijd is de goudprijs met meer dan 50% gestegen!
 
Waarom kopen de Chinezen dan nog steeds Amerikaans schuldpapier? Omdat de “Chinese dollars” even hard of zacht blijven als de Amerikaanse munt, in de wetenschap dat de Chinese munt ‘gepegged’ (=vastgeklonken) is aan de Amerikaanse dollar. Daarbuiten hebben de Chinezen alles geleerd van de Fransen in 1971. Uit dien hoofde zijn ze verreweg de grootste goudkopers ter wereld met dit jaar voor meer dan 35 miljard dollar omgerekend.
 
Voeg hier aan toe het onlangs vrijgeven van het goud aan de Chinese binnenlandse markt (die nooit een hoge pet opgehad heeft van het financiële kunnen van de nationale overheid!) en het zal duidelijk zijn, dat de goudprijs na een lange periode van betrekkelijke rust uiteindelijk de weg naar boven heeft weten te vinden. Dit laatste werd onder meer weerspiegeld door Barricks Gold, de op Newmont na grootste goudproducent ter wereld. Deze als zeer conservatief bekend staande mijnbouwer laat thans alle ‘gold hedging’ achterwege m.a.w. verkoopt geen toekomstig te delven goud meer tegen een van te voren vastgestelde prijs. Daaruit kan men bijgevolg tevens concluderen, dat ook binnen deze bedrijfstak het licht weer geheel op groen staat.
 
Verder is nog niet duidelijk wat de gevolgen zullen zijn van het niet nakomen van de afspraken van het Stabiliteitspact (Maastricht ’91) door landen als Frankrijk, Duitsland en omzichtiger door Italië. Niet ondenkbaar is, dat als gevolg daarvan op termijn ook de euro onder druk komt te liggen en dan is de dam helemaal van het goudhek. Daarom is het van belang de relatie euro/dollar nauwlettend te blijven volgen.
 
Wat hebben deze internationale valutaire ontwikkelingen voor gevolg voor de nationaal maar ook internationaal georiënteerde belegger? Dient de Europese belegger zich te beperken tot bij voorkeur Europese aandelen óf  kan hij zich ook wagen aan bijv. Amerikaanse aandelen of moet hij de beurs geheel mijden?
 
In de eerste plaats dient men zich te realiseren hoe bijzonder afhankelijk de Europese beurzen  zijn van de Amerikaanse beurs. Mede gelet op de inherente valuta afhankelijkheid kan men beter belegd zijn in Amerikaanse aandelen. Maar doe dan wel precies hetzelfde als de Chinezen doen: koop tegelijkertijd goud(mijnaandelen).  Hiermede is het valutarisico niet alleen nagenoeg afgedekt, maar tegelijkertijd is men beschermd tegen verder optredende internationale turbulentie van welke aard dan ook (militair, politiek, financieel), terwijl de edelmetalen in dat geval in deze “aanloop”fase aanzienlijk meer zullen stijgen dan andere markten relatief dalen (valuta’s, beurzen, vastgoed).
 
Terugkomend op het voorgaande onderaan in de derde alinea realiseren de meeste internationaal georiënteerde beleggers zich terdege, dat de Amerikaanse wetenschap én economie het meest innoverende duo ter wereld vormen (omdat er verreweg het meest wordt geïnvesteerd in onderzoek en ontwikkeling).Terwijl tegelijkertijd de economie zich door haar (arbeids)flexibiliteit (eenmaal ontslagen ben je ook je ziekteverzekering kwijt!) het snelst aan gewijzigde omstandigheden weet aan te passen. Europa maar ook de rest van de wereld lopen hierbij altijd hopeloos achterop.
 
Het is dan ook vooral interessant te letten op bedrijven met veel toegevoegde waarde (nieuwe technologieën, nieuwe producten, nieuwe markten). De aandelen van deze bedrijven hebben ook in het recente verleden van de ‘tech wreck’ aangetoond geen miskoop te zijn geweest. Belangrijk is ook, dat vele van deze bedrijven na de ‘tech wreck’ hun boekhouding intussen weer op orde hebben gebracht. Hiervan zijn talrijke voorbeelden, die door hun onbekendheid niet tot de verbeelding zullen spreken. Maar bij de meesten van u zijn wel bedrijven bekend als Broadcom, Cisco, E-Bay, Intel, Texas Instruments en Yahoo, die met 50%  tot meer dan 100% zijn gestegen. Ook blijkt de laatste jaren, dat de koers/winstverhouding bij dit soort aandelen niet een belangrijke rol speelt. Immers, de beleggers anticiperen op een toenemende winstontwikkeling in de toekomst en zijn nog steeds bereid daarbij wat dieper in de buidel te tasten. Deze bereidheid wordt o.a. belicht in de toekomstig verwachte koers/winstverhouding, die dan ook lager is dan de huidige.
 

In de vorige column kon u lezen, dat president Bush alles uit de kast zou trekken om zich op z’n vader in het jaar 1992 te revancheren en de tweede ambtstermijn volgend jaar wél te halen. Ondanks de enorme verder dan het oog reikende ‘debt bubble’, die boven de toekomst van de Verenigde Staten hangt, werd de rente teruggebracht naar een historisch laagtepunt, de belastingen verlaagd met gemiddeld 100 dollar per gezin per maand en aangestuurd op een goedkopere munt.

 

Mede door de vele miljarden defensieopdrachten (met uitstraling ook naar de toeleveringsindustrieën) beginnen nu steeds meer economische indicatoren voorzichtig te wijzen op een positieve impuls in de Amerikaanse economie. De beleggers hebben hierop al een fors voorschot genomen. Dat is zichtbaar aan de indexen: de Dow Jones (+ 17% ), de Standard & Poor (+ 20%) en de Nasdaq (+ 49%). Vergelijk hiermee het magere afsteken van onze eigen AEX (+ 2,79%) sinds begin van dit jaar dan is duidelijk, dat de Amerikaanse economie zoals gebruikelijk wederom het voortouw neemt.

 

Talrijk zijn de voorspellingen geweest m.b.t. een verbetering in de chipsmarkt (thans de belangrijkste indicator voor een conjunctuurwijziging). Pas vorige maand bleek de vraag inderdaad weer in de lift te zitten. Tevens blijkt ook de bedrijvigheid in een aantal andere sectoren dan de defensie industrie duidelijk aan te trekken. Als de cijfers in de rest van het jaar eveneens blijk geven van een positieve aanblik dan kan men stellen, dat de economie uit het dal rolt en het beleggingsvertrouwen bijgevolg verder zal toenemen.

 

Let wel, op dit moment is er al veel toekomstige groei in de aandelenkoersen verdisconteerd. Echter, volgend jaar is een verkiezingsjaar. Gegeven het verleden blijkt de beurs in een verkiezingsjaar doorgaans aan te trekken. Hoe komt dat? Omdat er in een verkiezingsjaar door de kandidaten altijd weer mooie dingen worden beloofd om het kiezersvolk aan zich te binden. 2004 zal hierop stellig geen uitzondering zijn. Opvallend genoeg zagen we dit ook in het jaar 2000 toen alle signalen reeds dik op rood stonden.

 

Zolang de economie nog geen noemswaardige sporen toont van enige verhitting kan de FED de renteteugels blijven vieren. Dat doet ze dan ook. Gezien de gigantische financieringsbehoefte van de overheid, is het zelfs de vraag of de FED het rentewapen wel direkt zal hanteren. De “vrees” is gerechtvaardigd dat zulks niet zal gebeuren. Waarom?

 

Dat heeft alles te maken met de attitude van een ‘convenience’ (=gemak) samenleving, waarbij optimale behoeftebevrediging altijd prioriteit I is en de financiering ervan II. Zo ook nu. Zolang aan de financierbaarheid van de overheidsschulden (lees: vertrouwen in) niet wordt getwijfeld, kan de regering doorgaan met schulden maken. Naarmate de schulden oplopen neemt het risico van een afnemend vertrouwen toe. Het rentewapen zal in stelling moeten worden gebracht, indien de financierbaarheid van de schuld ter discussie komt.

 

Neem nu bijvoorbeeld de ramingen van het Budget Office, dat aanvankelijk kwam met een taxatie van 1,400 miljard tekort thans bijgesteld naar 5,900 miljard. Dit verschil wordt dus in de economie gepompt met de bedoeling de consumentenbestedingen (de vraag) te stimuleren en daarmee de productiecapaciteit van het bedrijfsleven te verhogen, de bezettingsgraad alsmede de winst te laten stijgen en op deze wijze het gederfde belastinginkomen weer terug te verdienen. Weet Bush de illusie van een zich verbeterende economie in stand te houden dan maakt hij een goede kans op herverkiezing.

   

Robert Broncel
1 december 2003

www.score-investments.nl